Meer vertrouwen, meer algoritmes

Steeds meer mensen maken zich zorgen over de opmars van algoritmes. Zij weigeren cookies, plakken de camera van hun computer af, switchen naar een privacy-vriendelijke zoekmachine als DuckDuckGo, installeren Ghostery om monitoring van hun internetgedrag te blokkeren en geven als het even kan fakedata op (vult u ook wel eens in dat u bent geboren op 1 januari 1970?). Datatoepassingen staan steeds vaker in een kwaad daglicht, politici vragen de overheid zelfs voorlopig te stoppen met het ontwikkelen van slimme algoritmes. Deze ontwikkeling is jammer, want data en algoritmes kunnen ons leven en de maatschappij zoveel beter maken. Wat is hier fout gegaan?

Het antwoord is dat bedrijven en overheden tot nu toe weinig energie hebben gestoken in het creëren van vertrouwen met betrekking tot hun datagebruik. Zij zien naleving van de privacywetgeving (AVG) vaak als voldoende. Compliance is echter een morele ondergrens, goed burgerschap gaat verder dan dat. Daarnaast sluit wetgeving ook niet altijd aan op de laatste technische en maatschappelijke ontwikkelingen. Zo is het delen van data met Facebook en Google voor online marketing niet zo vanzelfsprekend meer als een paar jaar geleden. En is ‘restdata’ (zoals de tijd die wij op een website blijven of de spelfouten die we maken) inmiddels net zo interessant als input voor algoritmes als traditionele persoonsgegevens. En dan hebben we het nog niet eens over de video- en audiodata die steeds meer apparaten verzamelen.

Data ethiek die verder gaat dan compliance is nodig om vertrouwen te krijgen en te houden. Dat klinkt als een beperking, maar is juist een kans. Want als klanten vertrouwen hebben, zijn ze eerder geneigd om data te delen. Wellicht zelfs meer dan nu en van betere kwaliteit (zoals hun echte geboortedatum). En als die data op een goede manier wordt gebruikt, waarbij de klant ook zelf zichtbaar voordeel ervaart, dan zal hij of zij een volgende keer nog minder moeite hebben met het leveren van input. Deze positieve feedbackloop is een belangrijke basis voor innovatie. Laten we het huidige sentiment over data en algoritmes doorbreken door te investeren in data ethiek. Meer vertrouwen, meer algoritmes: daar worden we allemaal beter van.