Waar blijft het werk?


We zien bijna elke dag wel dat er ergens werk verdwijnt. Bedrijven reorganiseren, fuseren of gaan failliet. Vaak is het verhaal: automatisering, robotisering en – steeds vaker – kunstmatige intelligentie. Eenvoudig routinematig werk dat in een vaste omgeving wordt verricht (en daardoor voorspelbaar en programmeerbaar is) was als eerste aan de beurt. De volgende kandidaten dienen zich echter al aan: beroepen die specialistische kennis toepassen op bekende situaties. Denk aan het stellen van eenvoudige medische diagnoses, het beantwoorden van klantvragen, het behandelen van schade of het geven van financieel of juridisch advies.

Wat is daarentegen werk dat lastig geprogrammeerd kan worden:

Vakmanschap: handwerk in niet-standaard situaties is iets wat erg lastig is om te automatiseren. Onze uiterst complexe hoofd-hand coördinatie is uiterst lastig na te maken. Denk bijvoorbeeld aan loodgieters, huisschilders en hoveniers. Want elk huis en elke tuin zijn anders. Voor kappers geldt hetzelfde. Dit soort vakmensen zijn nog wel even van werk verzekerd.

Human touch: computers en robots hebben geen sociaal-emotionele intelligentie. Het is heel moeilijk om hen iets te leren over het herkennen en begrijpen van emotie. Terwijl die kennis in sommige situaties essentieel is. We zien dat contact met een robot in sommige situaties een acceptabel substituut kan zijn voor contact met een mens. Toch denk ik dat de meeste soorten werk waarin menselijk contact een verschil maakt, voorlopig blijven bestaan.

Innovatie: computers zijn niet goed in patroonherkenning, omgaan met onduidelijke situaties en het bedenken van originele inzichten. Creativiteit is een begrip dat je niet kan programmeren. Het formuleren van de juiste vraag is vaak net zo uitdagend als het vinden van het juiste antwoord (en het is vooral dat laatste waarin computers goed zijn). Als jij je bezig houdt met het ontwikkelen van nieuwe dingen, dan is de kans vrij groot dat je goed zit.

Wat zijn de kenmerken van jouw werk? Kan je je voorstellen dat een computer of robot dit zou doen? Waarom niet?