Geloof dat we het kunnen


We leven in een angstige tijd. Mensen maken zich zorgen over het klimaat, wereldvrede, robotisering en zo kan ik nog wel even doorgaan. Wat betekent het dat mensen bang zijn? Als je ergens bang voor bent, dan ren je weg, sta je als verlamd stil je of ga je vechten. Drie reacties die voortkomen uit de gedachte dat er gevaar dreigt. Dat er iets is dat sterker is dan jijzelf en dat jouw ontmoeting daarmee waarschijnlijk slecht afloopt. Deze gedachte bepaalt jouw emotionele reactie.

Maar je kan ook anders denken. Bijvoorbeeld dat er geen sprake is van gevaar, maar van een uitdaging waar we tegen opgewassen zijn. En dan reageer je anders. Je gaat oplossingen bedenken of dingen uitproberen. Klinkt beter, toch? Mensen waren vroeger doodsbang voor de bliksem, dat ze als een bovennatuurlijk verschijnsel beschouwden. Maar Benjamin Franklin had in 1752 het vertrouwen dat hij de bliksem kon begrijpen en in goede banen leiden. Wat hij vervolgens ook deed door de bliksemafleider uit te vinden.

Angst brengt het oplossen van onze problemen verder weg. Vertrouwen juist dichterbij. Hoe kunnen we dan vertrouwen vergroten en angst wegnemen? Mensen vinden onzekerheid en onduidelijkheid moeilijk. Ze zoeken houvast in een duidelijk verhaal over hoe de wereld in elkaar steekt en waar we heen gaan. Als er een inspirerend verhaal is van een Kennedy of een Mandela, dan geeft dat een heel land vertrouwen. Maar als zo’n verhaal er niet is, krijgt het angstverhaal van Trump een kans. Hoe we de toekomst zien, bepaalt hoe deze wordt. Laten we elkaar daarom vooral vertellen hoe we onze problemen op gaan lossen. Dan zouden we daar zomaar in kunnen slagen!